حاج شیخ محمد حسن وکیلی

یادداشت‌های روزانه
حجة‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدحسن وکیلی

ملاک انتخاب رئیس جمهور چیست؟

کشورهای کفر که آمدند این تمدن امروزه را سر پا کردند، به‌حسب ظاهر برای ما آسایش و آرامش آوردند، ما همه راحت سوار ماشین می‌شویم، سوار هواپیما مي‌شویم، دستگاه‌های پزشکی، خدمات چه و چه. ولی آیا انسانیت را رشد دادند؟ مردم توجهشان به عالم معنا بیشتر شد؟ قربشان به خداوند بیشتر شد؟ ابداً.

آیا واقعه غدیر خم در تابستان بوده است؟

سؤال: در کتب تاریخی گفته می‌شود که واقعه غدیر خم در تابستان و گرمای شدید هوا بوده است و در کتب کلامی شیعه نیز به این مطلب بر اهمیت واقعه غدیر استدلال می‌شود و جمع کردن آن همه مسلمان را در آن گرمای هوا شاهد بر این می‌گیرند که مساله صرفاً بیان دوستی و محبت حضرت امام علی علیه السلام نبوده بلکه مساله ولایت و خلافت مطرح بوده است. از سوئی وقتی به تاریخ مراجعه می‌کنیم، معلوم میشود که روز عدیر خم مطابق دو سه روز آخر اسفندماه شمسی بوده است. این دو مطلب چگونه قابل جمع است؟

شرح مناجات شعبانیه

شرح مناجات شعبانیه در سال ۱۴۳۷

میزان حجیت فعل اصحاب ائمه در کسب معارف؟

تعجب است از بزرگوارانی که دوست دارند علم در همان حد هزار سال پیش باقی بماند و طریقه و سطح فهم گذشتگان غیر معصوم را معیار ارزیابی آیندگان قرار دهند.

حدیث سوزناک در مصائب حضرت امیرالمومنین و حضرت فاطمه زهراء سلام الله علیهما

احادیث در فضائل حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها کمّاً‌ و کیفاً تمامی ندارد؛ برخی از آنها معروف‌تر است و بیشتر بر سر زبانهاست و برخی کمتر شنیده شده است.

این حدیث سوزناک که گوشه‌ای از غم و غصه‌های حضرت مولی الموالی أمیرالمؤمنین علیه‌السلام را نشان می‌دهد از احادیثی است که در مجامع شیعی نقل نشده و حقیر هم منبعی غیر از آنچه در ذیل می آید برای آن نمی‌شناسم.

إجمالاً از این حدیث معلوم می‌شود مصائبی که پس از رحلت نبی أکرم صلی الله علیه وآله وسلم بر حضرت أمیرالمومنین علیه السلام وارد شد به گونه‌ای بوده که شنیدن و تصور آن هم بر آن حضرت دشوار بوده چه رسد به دیدن آن صحنه و مأمور بودن به صبر و سکوت:

قال رسول الله يا على لو رأيت كبدى ينجر على الارض ايش تصنع به قال لا استطيع الجواب يا رسول اللَّه اجعل جفن عينى مأواه و حشو فؤادى مثواه واعد نفسى فيه من المجرمين المقصرين فقال النبى صلّى اللّه عليه و سلم فاطمة بضعة منى اولادنا اكبادنا تمشى على الارض

رسول خدا به امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمودند: ای علی اگر کبد و جگر من را ببینی که بر روی زمین کشیده می‌شود چه خواهی کرد؟

امیرالمؤمنین ابتدا عرض کردند: نمی‌توانم جواب دهم و سپس گفتند: پلک چشمم را پناه او و داخل قلبم را منزلگاهش قرار می‌دهم و با پلک چشم و قلبم از او نگهداری میکنم و باز هم خودم را در حق آن مقصر می ‌شمرم.

پیامبر صلی الله علیه‌وآله‌وسلم فرمودند: فاطمه پاره تن من است و فرزندان ما جگرهای ما هستند که بر زمین حرکت می‌کنند.

(مکتوبات مولانا، ص۱۸۴)

اعیان ثابته در روایات

در مطالعه کتب روائی انسان به موارد بسیاری از روایات اهل بیت علیهم السلام بر می‌خورد که در غیر از عرفان اسلامی، در هیچ مکتب کلامی و فلسفی برای آن تفسیری وجود ندارد و از قضا تفاسیر موجود در عرفان اسلامی، علی رغم اینکه ذاتا ناظر به این روایات نیست و در مرحله اول شکل‌گیری مباحث عرفانی، این روایات مد نظر عذفا نبوده و عمدةً‌ عارفان بزرگ مسلمان بر اساس کشف شخصی خود آن مباحث را پایه نهاده‌اند،‌ولی کمال سازگاری و تطابق را با آنچه در روایات شیعی ‌آمده دارد.

ادله شرعی فناء، روایات بیگانگی از خود

حقیر در یک جلسه سخنرانی که متن آن در پایگاه عرفان و حکمت با عنوان «ادله شرعی فناء فی الله» آمده عرض کرده‌ام که روایات دال بر مقام فناء‌ متواتر است و حقیر مواردی از ادله قرآنی و روائی فناء را عرض کرده ام، ولی روایات در آنچه در آنجا آمده خلاصه نمی‌شود و بسیار بیشتر از آنهاست.

سببیت امور مادی نسبت به یکدیگر

سؤال: در مورد متن سخنرانی اخیر با عنوان «حقیقت توکل، راهکارها و ثمرات» اشکالم به بخش میانی است که درباره فهم توحید افعالی صحبت شده است. به عنوان مخاطبی عام، خواندن این بخش همان معنا و مفهومی را در ذهن بنده نشاند که خواندن فصل ۱۷ام تهافت الفلاسفه غزالی. همان فصلی که اساسا رابطه مسبب و اسبابی را بالکل منکر می‌شود.

تاملی در کلام آقای ملکیان در باب «تطابق یا عدم تطابق قرآن و عرفان و برهان»

توکل

توحید افعالی

درباره مرحوم امام قلی نخجوانی (۱)

از تاریخ ولادت این عارف بزرگوار اطلاعی ظاهرا در دست نیست.

طریقت عرفانی آیة الحق آقا سید قریش حسینی قزوینی

اساتید مرحوم آقا سید قریش

آیة الحق آقا سید قریش قزوینی (۲) آقا سید قریش و خاندان برغانی

مرحوم آقا سید قریش رابطه‌ای بسیار صمیمی با دو عالم بزرگ خاندان برغانی قزوین، مرحوم ملامحمد تقی و مرحوم ملا محمد صالح برغانی داشتند و مرحوم ملا محمد تقی (شهید ثالث) برای فرزند عالم خود آقا شیخ باقر برغانی دختر آقا سید قریش را به عقد در آوردند. مرحوم شیخ آقا بزرگ در طبقات در شرح حال ایشان می‌فرماید:

آیة الحق سید قریش حسینی قزوینی (۱)

مرحوم آیة الحق و العرفان آقا سید قریش قزوینی از عرفاء‌ بزرگواری هستند که شأنشان مجهول بوده و کمتر درباره ایشان درمنابع سخن گفته شده است. در اینجا جهت احیاء یاد این ولی الهی و به وجود آمدن زمینه تحقیق درباره ایشان چند یادداشت کوتاه درباره ایشان قرار داده میشود.

آقا سید قریش قزوینی در طبقات اعلام الشیعة ( ج‌۱۲ ؛ ص۲۵۲و ۲۵۳):

۳۷۷. السيد قريش‌ بن محمد الحسيني، القزويني‌، المتوفّى بالحائر الشريف في عصر السلطان محمدشاه القاجار، والمعاصر للحاج المولى محمدتقي الشهيد البرغاني وأخيه الحاج المولى صالح، و قد أشخصهم جميعاً السلطان فتح علي شاه إلى طهران، مريداً توهينهم، فقلب السيد بنفسه الشريف قلب السلطان حتّى بدّل في المجلس الإهانة إليهم بالإكرام والإعزاز والإحسان.

وله كرامات ومقامات تفوق كرامات الحاج السيد تقي القزويني الشهير. وله تصانيف، منها: المقتل الجليل الموسوم ب «مجمع المصائب» الموجود في الرضوية، كتابته سنة (۱۲۴۱ ه)، وقفه الحاج الميرزا موسى خان سنة (۱۲۶۱ ه)، وكأنّه اشتراه بعد وفاة المؤلف و وقفه، و كتاب في الأخبار والحديث، حدّثني بهما بعض المطّلعين على أحواله.

ومرّ ذكر ولده الجليل السيد حسين. وله أيضاً كتاب «الفضل» فارسي في معجزات أمير المؤمنين عليه السلام، ذكره سيدنا الحسن صدر الدين بملاحظة ما كتب في أوّله‌ في الطبع، لكن ذكر بعض المطّلعين أنّ اسمه «حياة الأبرار في معجزات الكرار» طبع سنة (۱۲۷۹ ه) وذلك بعد وفاته، وذكر في أوائله ما ظهر له في عالم الخلسة بعد الأربعين يوماً التي اشتغل فيها بالرياضة الشرعية في شهر الصيام.

وبالجملة هو من أهل السير والسلوك. ومن خواصه ممقلي [امام‌قلی] النخجواني، كما ذكره والد الميرزا علي آغا القاضي التبريزي المتوفّى (۱۲۶۶ ه).

وطبع في آخره ترجمة قصة يوذاسف وبلوهر بعين الألفاظ التي في عين الحياة، و قد أخرج منه هذه ال قطعة وطبع هنا مستقلًا.

آغاز سخن

أعُوذُ بِاللَهِ مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ‌

بِسْمِ اللَهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ‌

وَ صَلَّى اللَهُ عَلَى سَیدِنَا مُحَمَّدٍ وَ ءَالِهِ الطَّیبِینَ الطَّاهِرِینَ‌

وَ لَعْنَةُ اللَهِ عَلَى أعْدَآئِهِم أجْمَعِینَ مِنَ الآنَ إلَى قِیامِ یوْمِ الدِّینِ‌

وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إلَّا بِاللَهِ الْعَلِىِّ الْعَظِیم

اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى وَلِيِّ أَمْرِكَ الْقَائِمِ الْمُؤَمَّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ وَ حُفَّهُ‌ بِمَلَائِكَتِكَ الْمُقَرَّبِينَ وَ أَيِّدْهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ الدَّاعِيَ إِلَى كِتَابِكَ وَ الْقَائِمَ بِدِينِكَ اسْتَخْلِفْهُ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفْتَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِ مَكِّنْ لَهُ دِينَهُ الَّذِي ارْتَضَيْتَهُ لَهُ أَبْدِلْهُ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِ أَمْناً يَعْبُدُكَ لَا يُشْرِكُ بِكَ شَيْئاً اللَّهُمَّ أَعِزَّهُ وَ أَعْزِزْ بِهِ وَ انْصُرْهُ وَ انْتَصِرْ بِهِ وَ انْصُرْهُ نَصْراً عَزِيزاً وَ افْتَحْ لَهُ فَتْحاً مُبِيناً يَسِيراً وَ اجْعَلْ لَهُ مِنْ لَدُنْكَ سُلْطَاناً نَصِيراً

اللَّهُمَّ وَ هَبْ لَنَا رَأْفَتَهُ، وَ رَحْمَتَهُ وَ تَعَطُّفَهُ وَ تَحَنُّنَهُ، وَ اجْعَلْنَا لَهُ سَامِعِينَ مُطِيعِينَ، وَ فِي رِضَاهُ سَاعِينَ، وَ إِلَى نُصْرَتِهِ وَ الْمُدَافَعَةِ عَنْهُ مُكْنِفِينَ، وَ إِلَيْكَ وَ إِلَى رَسُولِكَ- صَلَوَاتُكَ اللَّهُمَّ عَلَيْهِ وَ آلِهِ- بِذَلِكَ مُتَقَرِّبِينَ.

اللَّهُمَّ مَا عَرَّفْتَنَا مِنَ الْحَقِّ فَحَمِّلْنَاهُ وَ مَا قَصُرْنَا عَنْهُ فَبَلِّغْنَاهُ وَ اهْدِنَا لِمَا اخْتُلِفَ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِكَ إِنَّكَ تَهْدِي مَنْ تَشَاءُ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيم‌

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضِلَّ وَ أَزِلَّ أَوْ أُزِلَّ وَ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ وَ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيَّ عَزَّ جَارُكَ وَ تَقَدَّسَتْ أَسْمَاؤُكَ وَ جَلَّ ثَنَاؤُكَ وَ لَا إِلَهَ غَيْرُكَ ثُمَّ يَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ حَسْبِيَ اللَّهُ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ اللَّهُمَّ ثَبِّتْ جَنَانِي وَ أَدِرِ الْحَقَّ عَلَى لِسَانِي.

صبح جمعه، ۲۸ ربیع الثانی، ۱۴۳۸